Amstrad Gebruikers Groep

in English

Emulatoren

Een van de verschijnselen die optreedt bij een succesvol type computer is de emulator: een programma dat een verouderd, of in ongebruik geraakte, machine emuleert op een nieuwer of gangbaarder computer. Meestal uit nostalgische overwegingen, voor oude jeugdliefdes als ping-pong of Donkey-Kong, maar vaak ook uitstekend bruikbaar voor het uitwisselen van data.

Voor de Joyce zijn er drie in omloop, voor laden zie de linkspagina. Op deze pagina een korte behandeling van de verschillende emulatoren.

Een PCW emulator voor de PC, geschreven door John Elliott. De beste emulator voor de PCW, hoewel er een aantal probleempjes bestaat: die kennen de andere echter ook en die draaien niet, of aanzienlijk minder. JOYCE, zoals de emulator toepasselijk is genaamd, emuleert een PCW uit de 8000-serie, uitgerust met een bootable 3.5" disc drive voor de 8000-serie maar dat die dus feitelijk ook de PCW 9512, PcW 9256, 9512+ en 10 emuleren. Aangezien de PCW en PcW onderling voor 99.9% uitwisselbaar zijn levert dit het voordeel op dat je startdiskettes kunt maken met behulp van een 720kb 3.5" diskette. Het nadeel hiervan is dat er in Nederland maar weinigen zijn die een dergelijk apparaat bezitten.

De veel vaker aangetroffen 3" discs zijn wel te gebruiken maar daarvoor moet je een 3" drive op de PC aansluiten om een image-kopie te kunnen maken. Heel goed mogelijk, zie 3" op een PC maar het bij JOYCE geleverde PCWTrans, voor het maken van images, werkt niet goed als je een 173kb disc in een 720kb drive wilt lezen. Hiervoor moet je dan ook CPDRead/CPDWrite gebruiken: PCWTrans maakt alleen 1:1 images van diskettes aan die bij de drive passen (173kb op een enkelzijdige en 720kb op een dubbelzijdige drive) en kan niets terugschrijven. Gevorderde gebruikers kunnen ook een startdiskette aanmaken op een 3.5" drive B. Door de disc met 22DISK op CF2 te formatteren en het programma CF2.COM op de echte Joyce te gebruiken kun je een CF2 disk beschrijven in een CF2DD drive en hiermee een startdiskette maken, hetgeen normaliter niet mogelijk is. Maar, zoals gezegd, dit is voorbehouden aan de gevorderden...

Behalve dit probleem is er weinig mis met JOYCE. De emulatie levert als extra's 2048kb RAM, een parallelle Centronics en een seriële RS232 poort. Eigenlijk alle (uitbreidings-)mogelijkheden worden geemuleerd, behalve de PCW matrixprinter en dat is geen probleem want die past toch niet op een PC. Een snelle PC is wel nodig: 233mHz produceert een werkbare snelheid. Ik heb gemerkt dat een 1gHz PC te snel draait: hierop moet je JOYCE met het hulpprogramma TIMINGS terugschroeven. Dit programma is onderdeel van een hele set, bijgeleverd op een diskimage voor gebruik met JOYCE.

Die verzameling van hulpprogramma's maakt JOYCE zo goed bruikbaar. Zo beschikt JOYCE over een driver om met virtuele harde schijven van maximaal 8mb te draaien. Mijn Pentium staat het gebruik van 7 harddisks toe, maar dat hangt af van de configuratie. Verder zijn ook aangewezen PC directories te gebruiken voor opslag, evenals (met een omweg) echte disc drives. De virtuele disc drives zijn uiteraard gereserveerd voor de images op de harddisk, maar de ondersteuning van echte drives maakt het mogelijk rechtstreeks van 3" te kunnen lezen. Wel traag en lawaaierig, maar het werkt! Verder IMPORT en EXPORT (uiteraard) programma's, een collectie GSX drivers en andere stuurprogrammatuur om bijvoorbeeld toetsenbord of muis anders in te stellen.

De emulatie werkt uitzonderlijk goed: er zijn maar een paar programma's die het laten afweten. DISCTOOL van Matthijs Vermeulen is daar een van, aangezien dat programma gebruikmaakt van geavanceerde, rechtstreekse, BIOS instructies. Maar favoriete programma's als LocoScript en MicroDesign draaien perfect! Gecombineerd met de snelheid en opslagcapaciteit van de PC gebruik ik JOYCE als tussenstation, hetgeen het onderhouden van een grote collectie PCW software mogelijk maakt.

Vroeger stond de hele bibliotheek op diskettes, maar dit dreigde van honderden over te gaan naar duizenden, terwijl incidenteel wel eens diskettefouten optraden. Met CPDRead vormen ook kopieerbeveiligde spelletjes geen probleem meer, zodat de omvangrijke collectie inmiddels op 3 CD Rom schijven is ondergebracht. Snel, minder rommel en toch weer terug te zetten naar de echte PCW!

De auteursrechten vormen echter een hindernis bij het maken van disk images. Hierbij nog maar eens expliciet vermeld dat wij sterk tegen illegaal kopiëren zijn: programmatuur waarvoor dit geldt wordt alleen door ons geïnstalleerd of geconverteerd als het origineel aanwezig is! Alhoewel de auteursrechten voor bijvoorbeeld de LocoScript en CP/M diskettes zeker nog gelden is het verkrijgen van een legaal exemplaar geen groot probleem. De club beschikt over voldoende (meest oudere) originelen, die simpel omgebouwd kunnen worden tot startdiskette voor JOYCE.

Een emulator voor Apple Macintosh waarmee ikzelf geen ervaring heb. Het weinige dat ik ervan weet is dat de auteur, Richard F. Bannister, niet langer over de broncode beschikt zodat deze emulator niet langer ontwikkeld wordt. Alleen de draaiende software is nog verkrijgbaar en deze heb ik nog nooit werkend gezien.

Nog een emulator voor de PC en wel een derivaat van MASS, een emulator vooral bedoeld voor spelletjes. M.E.S.S. is daarvan de uitvoering voor serieuzer gebruik en dit systeem emuleert werkelijk honderden computersystemen. De Amstrad CPC versie daarvan heb ik daadwerkelijk aan de praat gekregen, maar de bewering dat M.E.S.S. alle PCW's en PcW's kan emuleren heb ik niet kunnen bewijzen. M.E.S.S. werkt met ROM drivers en startdisketttes. Aangezien de Joyce geen ingebouwd ROM heeft is de driver feitelijk niets anders dan een programma om de startdiskette in te laden. Maar, op mijn PC en met de images die werken bij de JOYCE emulator, krijg ik de zaak niet aan de praat.

De fout die optreedt verwijst naar een illegale checksum voor wat betreft de omvang van de driver. Alhoewel ik daarvan de broncode (van Kevin Thacker) heb en diverse experimenten met een Maxam assembler heb uitgevoerd slaag ik er niet in het geheel draaiende te krijgen. Ik houd me aanbevolen voor nieuws op dit gebied. Gezien het feit dat JOYCE van John Elliott de klus uitstekend klaart ga ik niet verder onderzoeken voor wat betreft de PCW 8256, 8512, 9512, de PcW 9256, 9512+ en 10.

Een ander verhaal is de PcW 16, Anne, die eveneens ondersteund zou worden door M.E.S.S. De bootdiskette daarvan is vrij verkrijgbaar op Internet en M.E.S.S. gaat veelbelovend van start. Na het scherm 'checking memory...' vraagt M.E.S.S. echter om de rescue disk van de PcW 16 en loopt daarna vast. Eigenlijk een perfecte emulatie aangezien mijn echte PcW 16 dat ook regelmatig doet!!! Maar toch een beetje teleurstellend en hier ga ik nog eens naar kijken: nadat ik de niet-virtuele PcW 16 weer aan de praat gekregen heb, want die doet het momenteel ook niet...

Naar de PCW-pagina.